A reconciliación virtual entre economía e ecoloxía

Posted by xoseveiras on Xuño 18th, 2008

Un dos capítulos do libro Raíces económicas del deterioro ecológico y social, de José Manuel Naredo (sobre o que incluímos unha reseña no número 2 da revista Cos Pés na Terra), leva por título Hacia una reconciliación virtual entre economía y ecología: el nuevo desarrollismo ecológico. Para contentar a sensibilidade ambiental da poboación, políticos e empresarios preferiron o máis fácil e conveniente para eles, investir en “imaxe verde” antes que en “reconverter o metabolismo da sociedade”. “Así, a idea ambigua e contraditoria do “desenvolvemento sustentábel” comezou a se invocar a xeito de mantra ou xaculatoria repetida en todos os informes e declaracións”, escribe Naredo. “Mais esta repetición non serviu  para modificar, nin sequera nos países ricos, as tendencias ao aumento no requerimento total de recursos e residuos per cápita”. Só serviu para soster o mito do crecemento económico. El Roto ilustra, de forma xenial, como o termo desenvolvemento sustentábel se usa tantas veces ao servizo do que Naredo chama ”novo desenvolvimentismo  ecolóxico”.

el-roto-desarrollo-sostenible.jpg

 

James Lovelock, o científico británico creador da hipótese Gaia, é partidario da enerxía nuclear. Esta opinión súa, que non é de agora, ten sido amplamente divulgada nos últimos tempos polos medios de comunicación, que presentan a Lovelock como un dos máis destacados referentes do ecoloxismo, aínda que realmente non o sexa. Jorge Riechmann, no prefacio do libro “Casi todo lo que usted desea saber sobre los efectos de la energía nuclear en la salud y el medio ambiente”, de Eduard Rodríguez Ferr e Salvador López Arnal (El Viejo Topo, Barcelona, 2008), contesta a unha pregunta que seguramente se fixeron moitos e moitas: A reflexión recente de James Lovelock, obrigará a abandonar posicións básicas do movemento ecoloxista?.

Descontrol na minería en Galiza

Posted by xoseveiras on Xuño 11th, 2008

A Xunta non sabe con exactitude nin cantas canteiras hai, nin cantas teñen plano de restauración, nin cantas contan con fianza ambiental, nin cantas abandonaron a actividade sen cumpriren as súas obrigas. Un informe do Valedor do Pobo culpa ás Consellerías de Política Territorial, de Innovación e Industria e de Medio Ambiente do descontrol das canteiras, segundo unha noticia de El Pais. Un exemplo máis de que as normas de protección ambiental de pouco serven sen a vontade e a capacidade de as facer cumprir. Un entre moitos.

Cada ano, o coordenador da Secretaría de Medio Ambiente e Saúde Laboral de CCOO  e mais José Santamarta, director da edición española de World Watch (e asesor do Ministerio de Medio Ambiente na etapa de Cristina Narbona), presentan un informe sobre a evolución das emisións de Gases de Efecto Invernadoiro (GEI) até o ano anterior. Os datos destes informes adoitan coincidir bastante cos que o antes chamado Ministerio de Medio Ambiente torna públicos posteriormente, polo que se poden considerar como un avanzo ben aproximado. Incluso son usados como fonte polo Observatorio da Sustentabilidade en España. Segundo o informe difundido neste ano, “Evolución de las emisiones de gases de efecto invernadero en España (1990-2007)”, as emisións de GEI aumentaron en 2007 un 1,8% a respecto do ano anterior. Xa que logo, as emisións serían xa un 52,3% superiores ás de 1990, ano base do Protocolo de Quioto. Para cumprirmos este acordo internacional, ou se recorre aínda máis do previsto polo Goberno estatal aos mecanismos de flexibilidade (comprar o dereito a contaminar)…., ou se agrava a crise económica.  Porque medidas políticas  adicionais de alcance non parecen probábeis.

Read the rest of this entry »

Máis axudas públicas para a pesca?

Posted by xoseveiras on Xuño 3rd, 2008

Os armadores andan a reivindicar por toda Europa, tamén en Galiza, axudas públicas para o combustíbel. Oceana, a organización ecoloxista internacional especializada na conservación dos mares, rexeitou esta demanda a través dun comunicado e alentou aos Gobernos a adoptaren medidas para axudar o sector a se adaptar a un futuro con custos máis altos do combustíbel (felizmente, o tempo do petróleo barato acabou para sempre) e asegurar a súa sustentabilidade. Oceana propón axudas para o abandono de artes de pesca como o arrastre de fondo, que implican un elevado gasto enerxético e ademais danan o mar. Tamén cre que é preciso acabar coa sobrecapacidade pesqueira das frotas europeas, problema “que se traduce en que os pescadores con frecuencia teñen que pescar con maior esforzo, iren máis lonxe e a profundidades maiores para capturaren os stocks, xa de por si mermados”, o que esixe maior gasto en combustíbel. Certamente, non son máis axudas públicas que contribúan máis á insustentabilidade da actividade pesqueira o que se necesita. Pola contra, si é necesario que os pescadores, como os labregos, reciban unha maior parte do prezo final dos seus produtos, como están a demandar con toda xustiza. Que non sexa así ten moito que ver coa concentración das vendas de alimentos nas grandes superficies, cun poder de negociación enorme que nós reforzamos cada vez que compramos nelas, práctica nada recomentábel nin desde o punto de vista social nin desde o ecolóxico. É o que nos lembran desde a campaña Supermercados? Non grazas.

O Xurado dos Premios Nacionais da Cultura Galega, promovidos pola Consellaría de Cultura da Xunta, decidiu premiar na categoría de Pensamento e Cultura Científica ao edafólogo Francisco Díaz-Fierros. O xurado destacou  “a súa capacidade para colocar na axenda da cultura galega a cultura científica e saber unir a investigación con problemáticas actuais da sociedade galega, como o medio ambiente”. No número 1 de Cos Pés na Terra podes ler unha reseña do seu libro “A cuestión ambiental en Galicia”.

O que acontece no Brasil é especialmente importante para o futuro ambiental de toda a Humanidade. Sobre todo porque a Amazonia (Amazonía en castelán) sitúase, na súa maior parte, en territorio brasileiro. E porque a Amazonia constitúe unha fabulosa reserva de diversidade biolóxica e un enorme almacén de carbono. O que pase nela influirá, e moito, nos dous principais problemas ambientais globais, a perda de biodiversidade e a mudanza climática. Ademais, o Brasil, cun crecente peso na escea internacional, é un actor moi importante nas negociacións para un acordo pos-Quioto contra as alteracións climáticas. Por iso, non debe sorprender que medios de comunicación estranxeiros  salientasen a noticia da recente demisión de Marina Silva como ministra de Medio Ambiente. Como Cristina Narbona, unha ex-ministra do Ambiente con grande capacidade política –que non politiqueira-, comprometida coas causas ambientais, aprezada por organizacións ecoloxistas e “queimada” logo de anos de loita no seu dun goberno onde predomina o produtivismo (pouco que ver, polo tanto, co noso “ministro” de Medio Ambiente, Manuel Vázquez, interesado sobre todo na súa carreira política).  Desde logo, a demisión de Marina Silva non é unha boa noticia. O xornalista brasileiro MaurícioThuswohl, nun artigo publicado na web de Carta Maior, faise esta pregunta: Para onde vai a política ambiental do Governo?.

Agrocombustíbeis na revista Ecología Política

Posted by xoseveiras on Maio 26th, 2008

portadapetit34.jpgMoito se está a falar ultimamente de agrocombustíbeis, tamén chamados biocombustíbeis, aínda que esta denominación confírelles unha imaxe verde que, en moitos casos, non merecen. A revista Ecología Política dedica o seu máis recente número, o 34, a oferecernos “outro enfoque ao debate sobre os biocombustíbeis”. Como se apunta na introdución, e aínda que na discusión pública tende a imporse a sobresimplificación, a dos agrocombustíbeis é unha temática chea de matices, pois abrangue numerosas tecnoloxías de conversión enerxética e unha grande variedade de materias primas, ao que hai que engadir que o sector bioenerxético presenta un contido tecnolóxico en importante evolución e que os impactos asociados a unha variación na escala da demanda e a produción non son desprezábeis. Coincidindo con este número, Ecología Política vén de iniciar a publicación de Ecología Política Digital, na que se inclúen artigos non incluídos na versión impresa por falta de espazo.  Desde a web de Ecología Política, podemos tamén descargar gratuitamente os contidos de números anteriores. Xa están dispoñíbeis os do número 32 (febreiro 2007), dedicado á crise global da pesca. O próximo número da revista, anunciado para Xuño, terá por tema o decrecemento sustentábel.

Paradoxos despois da chuvia

Posted by xoseveiras on Maio 24th, 2008

“A Axencia Catalá da Auga (ACA) deseñou no seu espazo de competencia, Bacías Internas de Cataluña, unha planificación hidrolóxica exemplar; probabelmente a máis avanzada e coherente, non só de España, senón da Unión Europea, cando menos no espazo mediterráneo. Neste contexto, resulta paradoxal que a crise da seca que sofre, ou sofreu, Barcelona estea sendo xestionada tan mal”. Así comeza un artigo de opinión de Pedro Arrojo, profesor do Departamento de Análise Económica da Universidade de Zaragoza e membro da Fundación Nova Cultura da Auga, publicado hai uns días no xornal El País.

Necesidades, economía sustentábel e autocontención

Posted by xoseveiras on Maio 14th, 2008

O medio ambiente e a calidade da democracia, a crise enerxética ou a política ambiental abordados desde a óptica da economía ecolóxica son algúns dos temas que se analizaron na última sesión do Seminario ISTAS-CSIC/CIP-Ecosocial, en colaboración coa Rede de Economía Ecolóxica de España, que se celebrou en febreiro pasado no Círculo de Bellas Artes de Madrid. Os relatorios presentados neste seminario pódense descargar desde a web do ISTAS (Instituto Sindical de Traballo, Ambiente e Saúde), aquí.